Pokazywanie postów oznaczonych etykietą :.: Gramatyka - czasowniki posiłkowe - auxiliaries. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą :.: Gramatyka - czasowniki posiłkowe - auxiliaries. Pokaż wszystkie posty

środa, 15 kwietnia 2009

:.: Causative verb

Jest to bardzo specyficzna funkcja have w zdaniu. Konstrukcja takiego zdania wygląda następująco:

have/has/had + noun + past participle
(czyli III forma czasownika)


Używamy causative have wtedy, gdy chcemy podkreślić, że coś zostało DLA NAS zrobione. Nie wykonaliśmy czynności sami, lecz zatrudniliśmy kogoś. Najczęściej jakiegoś speca w danej dziedzinie.
Wyobraźmy sobie taką sytuację:

'Życzliwa' siostra informuje mamusię:

Johnny has cut his hair... Johnny obciął SOBIE włosy.

Takie zdanie może doprowadzić nieszczęsną mamusię Johnny'ego do palpitacji serca - jak Johnny sam sobie ściął włosy to efekt może być opłakany...
Jeśli siostra powie:

Johnny has had his hair cut. Johnny obciął włosy.

To mama może odetchnąć... Uff... Wreszcie poszedł do fryzjera. No chyba, że to kolega go ostrzygł...

Więcej przykładów:

We had our kitchen redecorated. Mieliśmy remont kuchni. (Przyjechała ekipa i pomalowali wszystko)
I am having my car serviced. Mam przegląd samochodu. (Jakiś mechanik się nad nim męczy)
She had her tickets confirmed. Ona miała zrobione potwierdzenie rezerwacji biletów. (Facet z biura podróży do niej dzwonił)
Do you have your PC repaired? Masz już naprawiony komputer? (Ktoś już go dla ciebie przejrzal?)

Konstrukcja zdania wygląda zatem tak:

Osoba/rzecz która ma skorzystać na czynności + have + przedmiot/rzecz na której czynność jest wykonana + sama czynność (bez podania jej 'sprawcy')
She has her articles published.
Ona ma swoje artykuły wydane. (ona je napisała, ale wydaje je już ktoś inny)

:.: Have jako auxiliary verb

Słówko have/has/had występuje jako czasownik posiłkowy we wszystkich czasach perfect. Nie znaczy ono wtedy absolutnie nic, a jego funkcja jest wyłącznie gramatyczna: rest.


He has gone fishing. Poszedł na ryby. (a przynajmniej tak powiedział żonie ;)
I have just finished my homework. Właśnie skończyłem odrabiać zadanie domowe.
She had left before we arrived. Wyjechała zanim przyjechaliśmy. (no i nie poznaliśmy się...)
They had been walking all day before they looked for a place to Szwędali się cały dzień zanim poszukali miejsca do odpoczynku.
Has she received the message? Czy ona otrzymała wiadomość?
I haven't understood the word he said. Nie zrozumiałem słowa z tego co powiedziała.
Where have you put my floppy? Gdzie położyłaś moją dyskietkę? (do cholery z tobą ;)

:.: Have jako main verb

Najbardziej zróżnicowanym czasownikiem z tej całej grupy jest HAVE. Warto przyjrzeć mu się trochę dokładniej:

HAVE jako MAIN VERB

a) Have jako mieć, posiadać

I have a house with a huge garden. Mam dom z wielkim ogrodem.
She has a beautiful new dress. Ona ma śliczną nową sukienkę.

W zdaniach tego typu w nieformalnym języku (zwłaszcza w mowie) bardzo często zamiast have pojawia się wyrażenie have got.

I have got a house with a huge garden. Mam dom z wielkim ogrodem.
They've got a good idea. Oni mają dobry pomysł.

Pytania do takich zdań tworzymy przez inwersję:

Have you got a brother? Masz brata?
Has she got a new dress? Czy ona ma nową sukienkę?


Lub przez słówko posiłkowe do/does (musi wtedy ze zdania zniknąć got)

Do you have a brother? Masz brata?
Does she have a new dress? Czy ona ma nową sukienkę?


UWAGA!
Zdania z have got (w takim znaczeniu) mogą pojawiać się tylko w czasie teraźniejszym. Zamiana have na had zmieni znaczenie zdania!

I have got a good idea.

w czasie przeszłym będzie brzmiało

I had a good idea.

a nie

I had got a good idea.

Jeśli zamienimy to zdanie w taki sposób przesuniemy je aż do czasu Past Perfect.

Podobnie z pytaniami - zapytamy się

Did you have a good idea?

a nie

Had you got a good idea.


b) Podstawowym znaczeniem have jest mieć. Pojawia się on jednak bardzo często w takich zdaniach, które dosłownie przetłumaczone na polski brzmiałyby nieco 'koślawo':

They are having an argument. Oni się kłócą.
Have a good time! Baw się dobrze!
He is having a shower. On bierze prysznic.
She had scrambled eggs for breakfast. Ona zjadła jajecznicę na śniadanie.

(nie jest błędem powiedzieć She ate scrambled eggs for breakfast., ale have w takim zdaniu brzmi 'bardziej' po angielsku, z kolei 'bardziej' po polsku brzmi tłumaczenie Ona zjadła jajecznicę na śniadanie.)

:.: do/have/be

Jest to bardzo specyficzna grupa czasowników. Jako główne czasowniki (main verbs) w zdaniu znaczą one:

do robić
have mieć
be być

Jako czasowniki posiłkowe (auxiliary verbs) nie znaczą ... nic. Służą jedynie ustawieniu czasu w zdaniu. Te czasowniki są specyficzne także pod innym względem. Są 'samowystarczalne' jeśli chodzi o tworzenie pytań czy przeczeń. Spójrzmy na kilka zdań:

I have a problem. Mam problem. Present Simple,
czasownik w znaczeniu mieć
I have spent some money on new cosmetics. Wydałam trochę pieniędzy na nowe kosmetyki. Present Perfect,
czasownik have jest tu jedynie funkcyjny. Dopiero spend informuje nas o właściwej czynności.
Is he tired? Czy on jest zmęczony? Present Simple,
czasownik w znaczeniu być - jako łącznik w orzeczeniu składającym się z dwóch elementów: łącznika jest i orzecznika zmęczony, dodatkowo po inwersji tworzącej pytanie :-)
She was cooking. Ona gotowała. Past Continuous,
czasownik be (w czasie przeszłym was) jest tu jedynie funkcyjny - ustawia aspekt 'niedokonanej' czynności w czasie przeszłym.
I did my homework. Zrobiłem pracę domową. Past Simple,
czasownik do w znaczeniu robić w czasie przeszłym.
Did you write your essay? Napisałeś wypracowanie? Past Simple,
czasownik do w formie przeszłej did tworzący tu jedynie pytanie.

Problemem często okazują się zdania, w których pojawiają się te czasowniki w obu funkcjach - jako czasownik posiłkowy i główny:

What do you do? Co robisz?
(dosłownie: czym się zajmujesz)
Pierwsze do jest w funkcji czasownika posiłkowego - tworzy jedynie pytanie, drugie oznacza robić i jest głównym czasownikiem w zdaniu.
I have had a cup of coffee already. Już miałam (piłam) dzisiaj kawę. Ponownie - pierwsze have jest funkcyjne jedynie, dopiero drugie informuje nas co właściwie było z ta kawą.